Waarom deze handreiking?
Steeds meer woningcorporaties sturen actief op funderingsrisico's binnen hun portefeuille. Daarbij wordt gewerkt met risicomodellen, hotspot-analyses en planmatige prioritering, vaak op basis van het FunderMaps-platform van het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF).
Als RGS-partner (ketenpartner) kun je hierin een belangrijke rol spelen. Het verkennend funderingsonderzoek (voorheen QuickScan / Fase 0-onderzoek) is de gestandaardiseerde eerste veldbeoordeling die modelmatige risico's in de praktijk toetst, objectieve metingen vastlegt, prioritering onderbouwt en bepaalt of verdiepend onderzoek nodig is.
Deze handreiking beschrijft wat er van je verwacht wordt wanneer je als RGS-partner deze onderzoeken uitvoert.
1. De positie van het verkennend onderzoek in het proces
De drie stappen in het landelijke model:
- Stap 1
Funderingsrisico-inschatting
voorheen Funderingsrisicorapport
Bureau-inschatting van het funderingsrisico op pandniveau, op basis van de Nationale Funderings Database — zonder bezoek op locatie.
Beoordeling: Klasse A t/m E
- Stap 2
Verkennend funderingsonderzoek
voorheen QuickScan / Fase 0-onderzoek
Beperkt onderzoek op locatie door een erkend bureau: metingen aan het pand die het risico bevestigen of ontkrachten.
Beoordeling: laag / midden / hoog
- Stap 3
Uitgebreid funderingsonderzoek
voorheen Fase 1- en 2-onderzoek
Volledig veldonderzoek — lintvoeg, lood, scheur, vloerveld, ondergrond en archief; waar nodig inspectieput en paalinspectie.
Beoordeling: voldoende tot slecht
Het verkennend onderzoek bevestigt of ontkracht een verhoogd risico, brengt actuele vervorming objectief in beeld, classificeert volgens de Laag–Midden–Hoog-systematiek en geeft een onderbouwd advies over vervolgstappen.
| Classificatie | Wat er volgt |
|---|---|
| Laag | Geen vervolgstap nodig |
| Midden | Aandachtspunt; herhaling of voorwaarden mogelijk |
| Hoog | Verdiepend onderzoek of monitoring doorgaans noodzakelijk |
2. Richtlijnen: wat moet je volgen?
2.1 Richtlijn QuickScan
De uitvoering vindt plaats conform de officiële QuickScan-richtlijn. Deze beschrijft de beoordelingssystematiek (A–E classificatie), de meetmethodiek, de interpretatiekaders en de rapportagevereisten.
Download de meest recente versie via https://www.kcaf.nl/wat-doet-het-kcaf/publicaties/
2.2 Richtlijn Volledig Funderingsonderzoek
Wanneer een verkennend onderzoek verhoogd risico aantoont, kan uitgebreid funderingsonderzoek noodzakelijk zijn. Dat omvat onder meer uitgebreid archiefonderzoek, een constructieve beoordeling, detailmetingen, funderingsinspectie en technisch hersteladvies.
3. Werken met hotspots
Veel corporaties starten vanuit zogenoemde hotspots: gebieden waar op basis van modelanalyse verhoogde risico's worden verwacht, bijvoorbeeld door droogstand, ontwateringsdiepte, historische funderingsproblematiek of kwetsbare bodemopbouw.
Als RGS-partner kun je de expertise opbouwen om binnen deze gebieden onderzoeken uit te voeren en objectieve metingen vast te leggen om het daadwerkelijke risico vast te stellen.
4. Meetmethodiek en apparatuur
Metingen vormen de kern van het onderzoek. Ze moeten reproduceerbaar en objectief zijn.
| Meting | Apparatuur | Doel |
|---|---|---|
| Scheefstand (lintvoegmeting) | Slangwaterpas; tachymeter optioneel | Relatieve hoogteverschillen, objectief in millimeters |
| Lood (verticaliteit) | Digitale waterpas van 2 meter, uitlezing in mm/m | Vervorming en afwijking ten opzichte van verticaal |
Voorbeelden van geschikte apparatuur: slangwaterpas en digitale waterpas.
Registratie-eisen
Bij iedere meting: vastleggen in mm of mm/m, meetpunten documenteren, fotoregistratie toevoegen en de interpretatie onderbouwen.
5. Rapportage: uniform en toetsbaar
De rapportage sluit aan bij de richtlijn, onderbouwt de A–E classificatie, toont meetwaarden transparant en bevat een helder advies.
De opbouw is uniform, zodat corporaties vergelijkbare rapporten ontvangen, prioritering objectief kan plaatsvinden en kwaliteitsborging mogelijk is.
6. Gebruik van de QuickScan-app
De QuickScan-app is ontwikkeld om in het veld metingen vast te leggen, te beoordelen conform de richtlijn en direct een rapport te genereren. Een demo staat op https://demo.funderconsult.com
Kenmerken: invoer van inspectiegegevens, registratie van metingen, integratie met funderingsdata, automatische rapportgeneratie, geschikt voor iPad, en geen download via de App Store nodig.
7. Gebruik van funderingsdata
Bij veel corporaties wordt gewerkt met modeldata: funderingstype, grondwatergerelateerde risico's, archiefinformatie en pandzakkingsdata.
8. Opleiding en kwaliteitsborging
Voor professionele uitvoering is training sterk aanbevolen. Onderwerpen: de richtlijn, meetmethodiek in de praktijk, interpretatie van meetresultaten, rapportagebeoordeling en de relatie met uitgebreid funderingsonderzoek.
Training kan klassikaal of praktijkgericht worden ingericht. Meer informatie: https://www.kcaf.nl/cursussen-bijeenkomsten/praktijk-cursus-funderingsonderzoek/
9. Wat wordt van een RGS-partner verwacht?
Als RGS-partner voer je het onderzoek uit met technische zorgvuldigheid, objectieve meetonderbouwing, consistente toepassing van de richtlijn, transparante rapportage en bewustzijn van je rol binnen het bredere besluitvormingsproces.
Samengevat
Het verkennend funderingsonderzoek verbindt modelanalyse met praktijkwaarneming, maakt prioritering schaalbaar, zorgt voor uniforme beoordeling en ondersteunt professioneel assetmanagement.
Goed uitgevoerd voorkomt het onnodig verdiepend onderzoek, onjuiste prioritering en onduidelijkheid richting bestuur of bewoners.